Btw-administratie verduidelijkt btw-regels voor advocaten

22/11/2013
Per 1 januari 2014 wordt de btw-vrijstelling voor advocaten opgeheven en worden zij btw-plichtig. Advocaten kunnen echter werkzaamheden van zeer diverse aard verrichten en in meerdere hoedanigheden optreden. Btw-verplichtingen zijn ook geheel nieuw voor hen.
Daarom besliste de btw-administratie om de wetswijzigingen in een lijvige circulaire toe te lichten.

Wie is onderworpen aan de btw?

In principe dienen alle stagiairs, advocaten en advocaat-vennoten die op zelfstandige basis geregeld juridische diensten verstrekken zich voor btw doeleinden te registreren, btw aan te rekenen en periodieke btw formaliteiten te verrichten. De regeling is dus niet van toepassing op ondersteunend personeel die werken in een band van ondergeschiktheid

Maar voor de inbreng van activiteiten, het aanhouden van aandelen, het opnemen van bepaalde (bestuurders)mandaten binnen het advocatenkantoor, in bedrijven, als plaatsvervangende rechter, binnen de ordes… worden de advocaten echter niet geacht btw-plichtigen te zijn.

Binnen bepaalde (omzet)grenzen en onder bepaalde voorwaarden kunnen stagiairs of advocaten-medewerkers opteren voor de “regeling voor kleine ondernemingen” dan wel voor de “facultatieve bijzondere regeling voor advocaat-medewerkers en advocaat-stagiairs” en ontslagen worden van de meeste btw-formaliteiten. Consequentie is dan wel dat ze geen btw in aftrek kunnen brengen.

Ook wat de samenwerkingsverbanden waaronder advocaten hun activiteiten (bijv. al dan niet met rechtspersoonlijkheid en/of onder gemeenschappelijke naam) uitoefenen, zijn de mogelijkheden en de corresponderende btw-statuten voor de associaties (al dan niet met gemeenschappelijk naam) en de individuele advocaten zeer uiteenlopend.

 

Steeds 21% btw of toch niet?

Zo de juridische diensten (na 01/01/2014) in België plaatsvinden zijn ze in principe onderworpen aan het standaard btw-tarief van 21%, met uitzondering van:

  • Een aantal specifieke diensten die nog steeds vrijgesteld kunnen worden van btw, zoals bvb. familiale of schuldbemiddeling;
  • Diensten van curatoren waar voor de btw (21%) verplicht verlegd dient te worden naar de gefailleerde;
  • De pro-deo diensten die onderworpen worden aan 0% tarief (met recht op aftrek).

De btw dient op de totale vergoeding aangerekend te worden met uitzondering van de belastingen, rechten of kosten die “in naam en voor rekening” van de cliënt werden “voorgeschoten” (bvb. rol-of griffierechten, deurwaarderskosten…etc.).

 

Opeisbaarheid van btw, overgangs- en transitiemaatregelen

De circulaire bevat zeer gedetailleerde overzichten van de regels voor “plaatsbepaling” (waar dient btw afgedragen te worden in relatie met buitenlandse cliënten?) en “opeisbaarheid” (wanneer dient de btw doorgestort te worden) voor diverse juridische diensten verstrekt aan particulieren (B2C), belastingplichtige klanten (B2B) of overheidsinstanties (B2G).

De circulaire behandelt per type klant ook vraagstukken over de correcte btw behandeling is van prestaties die geheel of gedeeltelijk voltooid zijn in 2013, maar nog doorlopen in 2014 en al dan niet betaald worden voor het jaareinde. Een voorbeeld hiervan zijn de prestaties die kaderen in een gerechtelijke procedure. Ook de uitreiking van provisie/voorschot-facturen voor nog te verrichten diensten in 2014 en eventuele misbruiken worden uitvoerig uiteen gezet.

 

Recht op aftrek

In functie van hun btw-statuut (volledig, gemengde of gedeeltelijke belastingplichtigen) en de gemaakte keuze om al dan niet normale periodieke btw-aangiften in te dienen, kunnen (stagiair) advocaten voortaan de btw recupereren op kosten gerelateerd aan hun btw activiteiten. Voor hen gelden dezelfde regels (o.a. respecteren van aftrekbeperkingen) en voorwaarden (o.a. in bezit zijn van conforme factuur) als voor andere btw-plichtigen.

De btw op “niet verbruikte goederen of diensten” kunnen in 2014, mits de nodige staving, alsnog in aftrek kunnen genomen worden. Net als de collega’s gerechtsdeurwaarders en notarissen kunnen de advocaten de btw die “historisch” werd opgelopen op bedrijfsmiddelen (bijv. onroerend goed, wagen of computermateriaal) voor X/5en of X/15en in hun voordeel “herzien”. Dit historisch btw-krediet dient gedurende het kalenderjaar 2014 te worden afgezet tegen de verschuldigde btw. Het resterende saldo kan in 2015 effectief gerecupereerd worden.

 

Welke stappen kunnen al ondernomen worden?

De administratieve circulaire biedt heel wat antwoorden op de vele algemene of specifieke vragen (bvb. voor de verzekeringssector) die gepaard gaan met de afschaffing van de btw-vrijstelling voor diensten van advocaten per 31 december 2013. Andere onderwerpen,zoals de verzoening van het recht tot inzage (van de btw-administratie) met het beroepsgeheim van de advocaat zullen afzonderlijk geregeld worden.

Advocaten doen er goed aan hun persoonlijk btw-statuut en dat van hun kantoor/hun samenwerkingsverband grondig te evalueren. Er is een aanpassing van hun boekhoudsystemen en facturatie vereist. Ze kunnen nu ook al de stand van dossiers in kaart brengen om weldra over te gaan tot facturering, rekening houdend met de complexe overgangs- en misbruikmaatregelen. De tijd om zich klaar te maken voor de (beperkte of uitgebreide) btw formaliteiten die op hen afkomen begint immers aanzienlijk te in korten.  

Contact

Voor vragen over de impact van deze regeling voor U als advocaat, uw kantoor, uw klanten en leveranciers, kan u steeds terecht bij uw gebruikelijk BDO aanspreekpunt of een email verzenden naar btw-tva@bdo.be ter attentie van een van de leden van het Competence Center VAT:

  • Erwin Boumans: 02/778.01.00
  • Pascal Dauw: 09/210.54.10
  • Kaatje Bondewel, 02/778.01.00
  • Brigitte Braeckmans, 03/230.58.40
  • Joëlle Teuwen, 081/ 20.87.87

Kom regelmatig terug naar onze website voor meer updates!