Deze website maakt gebruik van cookies. Op deze manier kunnen we u een meer gepersonaliseerde dienstverlening bieden. Door het gebruik van deze website gaat u akkoord met het feit dat wij 'cookies' gebruiken. Lees onze privacy policy voor meer informatie over het gebruik van cookies en hoe u deze kunt deleten en blokkeren.

FAQ over het Coronavirus

24 maart 2020

Nu het Coronavirus ook in België opduikt en het aantal besmettingen in ons land toeneemt, is het belangrijk dat u als werkgever op de hoogte bent van uw verplichtingen en gevolgen voor de tewerkstelling in uw onderneming. BDO beantwoordt voor u een aantal vaak voorkomende vragen van werkgevers.

 

Wat zijn de verplichtingen van de werkgever in het kader van het Coronavirus?

Werkgevers hebben een zorgplicht ten opzichte van hun werknemers. Ze zijn verplicht maatregelen te nemen om de gezondheid en veiligheid van hun werknemers zoveel mogelijk te beschermen en hun werknemers een veilige werkplek aan te bieden.

Concreet moeten werkgevers maatregelen nemen om het risico op besmetting van het Coronavirus te verkleinen. De richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie kunnen een handige leidraad vormen, zoals bijvoorbeeld het ter beschikking stellen van alcoholgel aan de werknemers, de werknemers eraan herinneren om thuis te blijven wanneer ze zich ziek voelen, werkplaatsen te ontsmetten, enz.

 

Kan ik mijn werknemers verplichten om thuis te werken?

De Wereldgezondheidsorganisatie promoot onder meer het thuiswerk als mogelijke preventiemaatregel, en ook de overheid heeft dit gisteren bevestigd dus u kan uw werknemers verplichten thuis te werken. Het is wel aangeraden om de modaliteiten van het thuiswerk schriftelijk vast te leggen (bv. in een bijlage bij de arbeidsovereenkomst) indien hiervoor nog geen policy bestaat. Bij thuiswerk dient u als werkgever uiteraard de nodige werkmiddelen ter beschikking te stellen (Laptop, toegang tot data van de onderneming, …) om dit mogelijk te maken.

 

Als thuis werken niet mogelijk is, kan ik mijn werknemers dan verplichten om thuis te blijven/jaarlijkse vakantie of overuren op te nemen?

Nee, u kan uw werknemers niet zo maar verplichten om thuis te blijven. Als werkgever bent u namelijk verplicht om werk te verschaffen aan uw werknemers. Zolang een werknemer geen attest van arbeidsongeschiktheid kan voorleggen, is hij arbeidsgeschikt en dient u werk voor hem te voorzien.

Wanneer u toch uit eigen initiatief werknemers ‘preventief’ naar huis wil sturen, zonder bevel van de overheid, of zonder beslissing van de bedrijfsarts, of zonder attest van de huisarts van de werknemer(s) in kwestie, dan kan géén overmacht worden ingeroepen.

Enkel in geval van een ernstig gezondheidsrisico kan dergelijke tijdelijke maatregel overwogen worden. In dat geval dient u aan uw werknemer duidelijk te maken dat het gaat om een uitzonderlijke maatregel voor de veiligheid van het bedrijf en dat deze geenszins kan beschouwd worden als een beëindiging van de arbeidsovereenkomst.

U kan een werknemer niet verplichten om jaarlijkse vakantie/overuren op te nemen. Hiervoor is de toestemming van de werknemer zelf vereist.

Wanneer een werknemer ernstige aanwijzingen van besmetting vertoont, is het wel toegelaten om deze werknemer de toegang tot het werk te ontzeggen om de besmetting van andere werknemers tegen te gaan. Zoals hierboven reeds aangegeven, heeft de werkgever immers een zorgplicht ten aanzien van zijn werknemers. In dat geval is het aangewezen om zo snel mogelijk contact op te nemen met de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en kan de werknemer eventueel tijdelijk werkloos worden gesteld wegens overmacht.

 

Wat kan ik doen als een werknemer weigert om te komen werken uit angst om besmet te geraken? Moet ik dan loon betalen?

Een werknemer kan niet zomaar beslissen om thuis te blijven en thuis in quarantaine te gaan. Als een werknemer toch thuis blijft en geen medisch attest kan voorleggen, dan is hij onwettig afwezig en moet u geen loon uitbetalen. U kunt uiteraard wel in onderling overleg overeenkomen dat de werknemer een bepaalde periode van thuis werkt om het risico op besmetting te beperken.

 

Wat als werknemers symptomen van het Coronavirus vertonen en verplicht thuis in quarantaine moeten blijven, zonder dat ze effectief ziek zijn? Moeten wij dan het loon doorbetalen?

Wanneer een werknemer verplicht in quarantaine wordt geplaatst en hierdoor zijn werk niet meer kan uitoefenen, kunt u hiervoor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht aanvragen bij de RVA met als reden ‘coronavirus’, de zogenaamde coronaprocedure. U moet in dat geval geen loon betalen en de werknemer ontvangt een uitkering van de RVA.

De coronaprocedure wordt momenteel door de RVA aanvaard tot en met 30 juni 2020. Wanneer een werknemer als gevolg van een besmetting effectief ziek is en een medisch attest van een arts kan voorleggen dat hij niet mag komen werken, dan heeft hij recht op gewaarborgd loon. De normale regels inzake arbeidsongeschiktheid blijven immers van toepassing.

 

Kan ik mijn werknemers verplichten om zich te laten screenen of om langs de interne arts te gaan?

U kan uw werknemers zeker vragen om zich medisch te laten onderzoeken wanneer de veiligheid in de onderneming dat vereist of ter bescherming van de andere werknemers. Dit moet gebeuren door een interne bedrijfsarts en op kosten van de werkgever.

Let wel, de verwerking van de gezondheidsgegevens van werknemers valt onder de strikte GDPR-reglementering. De verwerking kan enkel worden toegestaan onder de uitzondering van “openbaar belang op het gebied van de volksgezondheid”.

Beslist de bedrijfsarts bijvoorbeeld dat alle directe collega’s, de werknemers van een afdeling, … naar huis moeten, dan kan voor deze werknemers tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden ingeroepen.

 

Wat als wij de onderneming verplicht moeten sluiten op verzoek van de overheid? Zijn wij verplicht om het loon door te betalen?

Ook in dit geval kunt u een beroep doen op de coronaprocedure . U moet geen loon betalen en de betrokken werknemers ontvangen een uitkering van de RVA. Er moeten wel concrete aanwijzingen van besmettingsgevaar zijn en het verbod moet van hogerhand opgelegd worden. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een werknemer besmet zou zijn en de vestiging zou moeten sluiten om verdere verspreiding te voorkomen.

De coronaprocedure wordt echter niet toegestaan indien het gaat om een louter preventieve maatregel die door de werkgever zelf wordt opgelegd om besmetting in de onderneming te vermijden.

 

Wat houdt de coronaprocedure precies in?

De RVA heeft haar procedure inzake tijdelijke werkloosheid aangepast. Voortaan dient geen onderscheid meer gemaakt te worden tussen overmacht of economische werkloosheid. Indien de onderneming ten gevolge van de diverse maatregelen die genomen werden in het kader van corona haar werknemers, ofwel geheel, ofwel gedeeltelijk, niet meer kan tewerkstellen, kan een uitkering tijdelijke werkloosheid gevraagd worden voor alle dagen waarop niet kan worden gewerkt. 

De procedure gaat voortaan automatisch en verloopt veel sneller. De aanvraagprocedure wordt sterk vereenvoudigd door middel van één unieke aanvraag, waarin ook de persoonsgegevens worden opgenomen, en waarbij “corona” als enige reden wordt opgegeven. Ook controlekaarten moeten niet meer worden afgegeven. 

De tijdelijke werkloosheid wegens overmacht kan retroactief toegepast worden vanaf 13 maart en loopt voorlopig tot 30 juni.  

Hierbij kunnen werkloosheiddagen afgewisseld worden met werkdagen. Voor de werkdagen ontvangen de werknemers hun loon. Voor de werkloosheidsdagen ontvangen de werknemers een werkloosheidsuitkering. Bovenop deze werkloosheidsuitkering betaalt de RVA eveneens een bedrag van 5,63 € per werkloosheidsdag.

De werknemers moeten een document C3.2 invullen en bezorgen aan hun vakbond of de hulpkas opdat de uitbetaling correct kan verlopen. 

De coronaprocedure geldt bijvoorbeeld voor:

  • Ondernemingen getroffen door een daling van het cliënteel/bestellen, waardoor ze onvoldoende werk kunnen verschaffen;
  • Ondernemingen waarvoor slechts een gedeeltelijke sluiting wordt opgelegd of die ondanks de verplichte sluiting toch nog beperkte diensten kunnen aanbieden;
  • Toeleveranciers van werkgevers die moeten sluiten en die daardoor hun eigen personeel niet meer kunnen tewerkstellen;
  • Ondernemingen die hun personeelsleden niet meer kunnen tewerkstellen omdat ze afhankelijk zijn van een toeleverancier die niet meer kan leveren omwille van de coronacrisis;

 

 

Kan de coronaprocedure worden ingeroepen omdat er geen opvang is voor de kinderen?

Voorlopig blijven de scholen open en wordt er in opvang voorzien. Ook de crèches blijven open. Normaal gezien kan men dus geen gebrek aan kinderopvang inroepen om de coronaprocedure te starten.

Enkel indien duidelijk wordt aangetoond dat er toch geen opvang was (de school zou bijvoorbeeld materieel niet in staat zijn om daarin te voorzien) en de ouder geen enkel alternatief heeft (geen telewerk mogelijk, de partner kan niet inspringen, enkel de grootouders of andere personen van gevorderde leeftijd zouden kunnen inspringen), kan de coronaprocedure worden aangevraagd.

 

 

Wat met de sociale verkiezingen?

De sociale partners zijn overeengekomen om deze tot na de zomer uit te stellen vanaf dag X+36.

Concreet betekent dit dat de voortgang van alle procedurestappen die na X+35 vallen, wordt uitgesteld. De sociale verkiezingen dit jaar zullen dus niet plaatsvinden tussen 11 en 24 mei, maar op een nader te bepalen datum die vermoedelijk na de zomer van 2020 zal vallen. Op deze nader te bepalen datum later dit jaar zal de procedure dan worden hernomen vanaf dag X+36.

Momenteel zitten we in de fase van de indiening van de kandidatenlijsten door de vakbonden en deze procedurestap moet nog steeds verdergezet worden tot en met dag X+35. U moet dus wel deze fase van eerste indiening van kandidaturen nog afhandelen.

Ondanks het feit dat de procedure vanaf X+36 wordt bevroren mag het bericht van volledige stopzetting al opgemaakt, aangeplakt en op de webapplicatie opgeladen worden. Let wel, dit geldt enkel voor een volledige stopzetting waar er dus GEEN ENKELE kandidatenlijst werd ingediend.

De verplichte eerste aanplakking van de kandidatenlijsten die de werkgever dient door te voeren op dag X+40, alsook het verplicht akkoord over de aanduiding van de (plaatsvervangend) voorzitter op dag X+40 wordt dus uitgesteld.

Wat precies de impact gaat zijn op de occulte periode wordt nog verder uitgewerkt maar de FOD heeft wel bevestigd dat het niet de bedoeling kan zijn door dit uitstel een verlenging van occulte periodes en beschermingen te creëren en dat men er alles aan gaat doen om dergelijke nefaste gevolgen te beperken.

Verder praktische afspraken worden momenteel bestudeerd en weldra bekendgemaakt op de website van de FOD WASO.

https://werk.belgie.be/nl/nieuws

 

Contact

Heeft u vragen over de sociale verkiezingen of wenst u onze assistentie? Neem contact op met uw gebruikelijke BDO-contactpersoon of met een van onze experten van het Social Legal team: