Deze website maakt gebruik van cookies. Op deze manier kunnen we u een meer gepersonaliseerde dienstverlening bieden. Door het gebruik van deze website gaat u akkoord met het feit dat wij 'cookies' gebruiken. Lees onze privacy policy voor meer informatie over het gebruik van cookies en hoe u deze kunt deleten en blokkeren.
  • Hoe vereffen je een vennootschap in België of Nederland?

Hoe vereffen je een vennootschap in België of Nederland?

02 juni 2020

De vereffening in België

Naar Belgisch recht kunnen vennootschappen op elk ogenblik worden ontbonden en vereffend en dit door middel van twee procedures met een verschillende snelheid en complexiteit:

  • Volledige vereffening
  • Vereenvoudigde vereffening

Hieronder geven wij een overzicht van de wettelijke voorwaarden en formaliteiten met betrekking tot beide procedures.

Volledige vereffening

Formaliteiten vóór vereffening

Voorafgaand aan de ontbinding moeten volgende formaliteiten worden vervuld:

  1. het bestuursorgaan moet een speciaal verslag opstellen waarin een voorstel tot ontbinding en vereffening van de vennootschap wordt gerechtvaardigd;
  2. bij dit verslag dient een staat van activa en passiva (niet ouder dan 3 maanden) te worden gevoegd die de financiële positie van de vennootschap op die datum weerspiegelt;
  3. de commissaris/bedrijfsrevisor of externe accountant levert een verslag af over deze staat.

 

Besluit van aandeelhouders om de vennootschap te ontbinden en in vereffening te stellen

Vervolgens komen de aandeelhouders bijeen in een buitengewone vergadering gehouden voor een Belgische notaris, om te besluiten de vennootschap te ontbinden en in vereffening te stellen en één of meer vereffenaars aan te stellen.

De vennootschap wordt na haar ontbinding geacht voort te bestaan voor haar vereffening.

 

Bevestiging door de rechtbank van de benoeming van de vereffenaar

Vanaf 2020 is er enkel nog een tussenkomst van de Ondernemingsrechtbank voor deficitaire of niet-batige vereffeningen. De rechtbank komt in dergelijke geval tussen voor twee afzonderlijke aangelegenheden tijdens de procedure, met name de bevestiging van de vereffenaar en de goedkeuring van het verdeelplan (cf. infra), waardoor zelfs een eenvoudige vereffening twee (2) tot vier (4) maanden kan duren.

Deze bevestiging van de vereffenaar is evenmin vereist indien uit die staat van activa en passiva blijkt dat de vennootschap enkel schulden heeft ten aanzien van haar aandeelhouders en alle aandeelhouders die schuldeiser zijn van de vennootschap schriftelijk bevestigen akkoord te gaan met de benoeming.

De voorzitter van de rechtbank bevestigt de benoeming pas nadat hij heeft vastgesteld dat de vereffenaar(s) voor de uitoefening van het mandaat alle waarborgen van competentie en integriteit bieden. De voorzitter spreekt zich tevens uit over alle door de vereffenaar gestelde handelingen tussen de datum van de benoeming en de bekrachtiging door de rechtbank.

 

Bekendmaking van de aandeelhoudersresolutie om de vennootschap in vereffening te stellen

Vervolgens zal het besluit tot ontbinding bij uittreksel worden gepubliceerd in de Bijlagen tot het Belgisch Staatsblad.

Bovendien zal een vereffeningsdossier worden aangelegd op de rechtbank ter inzage van elke belanghebbende (meestal crediteuren van de vennootschap zoals banken, leveranciers, enz.).

 

Door de vereffenaar tijdens de vereffeningprocedure te nemen acties

De hoofdtaak van de vereffenaar is het realiseren van de activa, het terugbetalen van de schulden en het definitief uitbetalen van de resterende activa aan de aandeelhouders.

De vereffenaar moet ook tussentijds rapporteren door een omstandige staat van de toestand van de vereffening over te zenden aan de rechtbank en dit tweemaal per jaar tijdens het eerste jaar van de vereffening en jaarlijks voor de daaropvolgende jaren tot aan de sluiting van de vereffening.

Elk jaar leggen de vereffenaars aan de algemene vergadering de jaarrekening voor met vermelding van de redenen waarom de vereffening niet kon worden voltooid.

Indien de vereffening echter binnen de eerste zes maanden is voltooid, zal de vereffenaar hier niet toe verplicht zijn.

 

Afsluiting van de vereffening

Indien niet alle schuldeisers integraal kunnen worden terugbetaald, zal de vereffenaar aan de Ondernemingsrechtbank een plan voorleggen tot verdeling van de resterende activa onder de schuldeisers van de vennootschap.

Zodra de vereffeningsactiviteiten zijn voltooid en tenminste één maand voor de algemene vergadering, leggen de vereffenaars op de zetel van de vennootschap de rekeningen neer, samen met de stavingsstukken, welke de aandeelhouders kunnen onderzoeken of laten controleren door de commissaris, indien die er is.

De aandeelhouders komen vervolgens in algemene vergadering bijeen om tot sluiting van de vereffening te beslissen.

Tot slot moet dit besluit worden gepubliceerd in de Bijlagen tot het Belgisch Staatsblad en de inschrijving van de vennootschap worden doorgehaald in de Kruispuntbank van Onderneming, het btw-nummer moet worden geschrapt en de afsluitende aangifte btw en vennootschapsbelasting tot de dag van sluiting van de vereffening moet worden voorbereid.

 

Vereenvoudigde vereffeningprocedure

De mogelijkheid bestaat om de ontbinding en vereffening in één enkele notariële akte te laten plaatsvinden op voorwaarde dat aan volgende cumulatieve voorwaarden is voldaan:

  1. er is geen vereffenaar aangeduid;
  2. alle schulden ten aanzien van derden zijn terugbetaald of de nodige gelden om die te voldoen werden geconsigneerd;
  3. eenparigheid van stemmen van alle aandeelhouders die op de algemene vergadering aanwezig of geldig vertegenwoordigd zijn en die ten minste de helft van het totaal aantal uitgegeven aandelen (BV) of het kapitaal (NV) vertegenwoordigen.

De belangrijkste voorwaarde is het ontbreken van schulden, hetgeen kan worden gerealiseerd door het proactief opruimen van de balans vóór aanvang van de procedure.

Bij de vereenvoudigde procedure zal de vereffening worden voltooid na de stappen uiteengezet onder 1.1 en 1.2 gevolgd door de bekendmaking in de Bijlagen tot het Belgisch Staatsblad en de onder 1.6 vermelde formaliteiten.

De terugname van het resterend actief gebeurt door de aandeelhouders zelf. Ingeval van buitenlands resterend actief dient dit actief te worden geleverd volgens de door de buitenlandse wet voorgeschreven regels.

 

De vereffening in Nederland

In Nederland zijn er twee procedures te onderscheiden ten aanzien van ontbinding en vereffening van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (“BV”):

  • ontbinding met vereffening (de ‘normale’ ontbindingsprocedure).
  • ontbinding zonder vereffening (ook wel ‘turboliquidatie’ genoemd);

 

Ontbinding met vereffening

Indien de BV baten heeft, dient de BV te worden ontbonden middels de normale ontbindingsprocedure. Hiervoor dienen de volgende stappen te worden genomen.

 

Stap 1: het besluit tot ontbinding

De aandeelhouders van de BV dienen een besluit te nemen waarin zij besluiten tot:

  • het ontbinden van de BV en, indien van toepassing, de onderneming van de BV te staken;
  • het benoemen van een vereffenaar;
  • het ontslaan van de bestuurder(s) van de BV en het verlenen van volledige decharge voor de verrichte taken;
  • het benoemen van een bewaarder van de boeken en bescheiden van de BV.

De BV blijft na ontbinding voortbestaan voor zover dit tot vereffening van haar vermogen nodig is. In stukken en aankondigingen die van haar uitgaan, moet aan haar naam worden toegevoegd: ‘in liquidatie’.

Op grond van de Nederlandse wet, zal in beginsel het bestuur van de BV als vereffenaar optreden tenzij anders is bepaald in de statuten van de BV. De bewaarder dient de boeken en bescheiden van de BV ten minste 7 jaar te bewaren. Een vereffenaar en een bewaarder kunnen zowel een natuurlijk persoon als een rechtspersoon zijn.

 

Stap 2: rekening en verantwoording / plan van verdeling

De vereffenaar dient een rekening en verantwoording tezamen met een liquidatiebalans op te stellen en, indien van toepassing, een plan van verdeling. Uit de rekening en verantwoording moet de huidige financiële staat van de BV blijken. Indien de BV meerdere aandeelhouders heeft, dient er een plan van verdeling op te worden gesteld waarin het overgebleven overschot wordt verdeeld over de aandeelhouders en eventuele andere gerechtigden tot een batig saldo.

 

Stap 3: deponering van de stukken

Na ondertekening van het aandeelhoudersbesluit, de rekening en verantwoording (inclusief de liquidatiebalans) en, indien van toepassing, het plan van verdeling, dienen deze documenten te worden gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel tezamen met een handelsregisterformulier (17a).

Voornoemde documenten dienen tevens ten kantore van de BV te worden neergelegd.

 

Stap 4: plaatsing advertentie

Zodra de deponering onder stap 3 heeft plaatsgevonden, dient er een advertentie in een Nederlands dagblad te worden geplaatst, waarin wordt aangekondigd dat de documenten genoemd onder stap 3 zijn neergelegd ten kantore van de BV en de Kamer van Koophandel. Zodra de advertentie is geplaatst, zal er een wachttermijn van 2 maanden ingaan, waarin schuldeisers zich kunnen verzetten tegen de beoogde ontbinding van de BV. Zodra de wachttermijn is ingegaan, kan er geen uitkering vanuit het liquidatieoverschot aan de aandeelhouders plaatsvinden zonder toestemming van de rechtbank. Gedurende de wachttermijn kunnen (i) eventuele lopen zaken worden afgehandeld, (ii) vorderingen geïnd, (iii) schulden worden betaald en (iv) de voorraad worden verkocht door de vereffenaar (indien wenselijk). Het surplus van de BV zal overblijven.

 

Stap 5: aanvraag akte non verzet

Zodra de wachttermijn is verlopen, dient er een akte non-verzet bij de rechtbank te worden opgevraagd om na te gaan of er verzet tegen de beoogde ontbinding is geweest.

 

Stap 6: afsluiting

Na ontvangst van de akte non-verzet, dient de vereffenaar de overblijvende activa (surplus) ten titel van liquidatie-uitkering uit te keren en te leveren aan de aandeelhouder(s) van de BV (eventueel volgens het plan van verdeling) conform de wet voorgeschreven regels. De BV houdt op te bestaan op het moment dat de BV geen (bekende) baten meer heeft.

De bewaarder van de boeken en bescheiden van de BV dient te worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel door middel van een handelsregisterformulier (17b). Daarna zal de BV worden uitgeschreven uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel.

 

Ontbinding zonder vereffening (turboliquidatie)

Een turboliquidatie is mogelijk indien de BV geen baten heeft. Op grond van de Nederlandse wet houdt een rechtspersoon bij, onder andere, een aandeelhoudersbesluit op te bestaan op het moment dat de rechtspersoon geen (bekende) baten meer heeft (ook al heeft de BV nog wel schulden). Vereffening is in dat geval niet van toepassing, gezien er geen baten zijn en er derhalve niks te vereffenen valt.

Het is mogelijk om toe te werken naar een turboliquidatie zodanig dat de BV wordt ‘leeg gemaakt’ en dus geen activa meer bezit voordat het besluit tot ontbinding wordt genomen. Echter, zitten er enige risico’s vast aan turboliquidatie ten aanzien van mogelijke bestuursaansprakelijkheid, indien uiteindelijk blijkt dat de BV toch baten heeft of mogelijke claims van werknemers/schuldeiser opkomen.

Voor een turboliquidatie gelden de volgende stappen.

Stap 1: check

Check of de BV geen (bekende) baten heeft en/of er mogelijk huidige claims lopen.

 

Stap 2: het besluit tot ontbinding

De aandeelhouders dienen een besluit tot ontbinding te nemen waarin zij besluiten tot i) het ontbinden van de BV en, indien van toepassing, de onderneming van de BV te staken, ii) het ontslaan van de bestuurder(s) van de BV en het verlenen van volledige decharge voor de verrichte taken en iii) het benoemen van een bewaarder van de boeken en bescheiden van de BV.

 

Stap 3: afsluiting

De bewaarder van de boeken en bescheiden van de BV dient te worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel door middel van een handelsregisterformulier (17b). Daarna zal de BV worden uitgeschreven uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel.

 

Hybride entiteiten

In de praktijk komt het regelmatig voor dat een Nederlandse BV met haar adres is verplaatst naar een ander land. Indien dit andere land de ‘leer van de werkelijke zetel’ aanhoudt (zoals België), zal vanuit het perspectief van het andere land de Nederlandse BV een rechtsvorm conform haar nationale regels hebben aangenomen welke zoveel mogelijk overeenkomt met een Nederlandse BV-vorm. Vanuit Nederlands perspectief wordt echter nog steeds een Nederlandse BV gezien (de Nederlands BV heeft namelijk slechts haar adres gewijzigd en niet ook haar rechtsvorm omgezet). Ook komt het in de praktijk voor dat bewust wordt gekozen voor een zogenaamde ‘hybride’ entiteit. Een entiteit die met haar statuten aan de wetgeving van beide betrokken landen voldoet. In deze situaties moet men erop bedacht zijn dat de liquidatie-procedure volgens de wetgeving van beide landen wordt gevolgd. Het volgen van de wetgeving van maar één betrokken land, leidt naar onze mening naar een onvoltooide liquidatie in het andere betrokken land.

Merk op dat België een vereenvoudigde liquidatieprocedure kent als de vennootschap geen schulden heeft, en dat in Nederland een vereenvoudigde liquidatieprocedure kan gebruikt worden als de vennootschap geen baten heeft.

 

Contact

Heb je nog andere vragen over dit onderwerp? Neem contact op met onze specialisten van Corporate Legal: