De Vlaamse Waterweg nv: op naar een duurzame toekomst voor de binnenvaart

Maturiteitsanalyse van Liège Airport’s IT-ondersteuning: de start van een strategische transformatie

De binnenvaart tegen 2050 omvormen tot een duurzame vervoerswijze is tegelijk een uitdaging en een kans. Tegen 2040 zal de vraag naar vrachtvervoer namelijk naar verwachting met 26% toenemen en dat stelt het Vlaamse agentschap bevoegd voor de binnenvaart voor een aantal uitdagingen: de transportnetwerken zijn aan modernisering toe, de CO2-uitstoot moet naar omlaag en de leefbaarheid van de openbare ruimte moet beter. Daarvoor is innovatieve infrastructuur nodig die efficiëntie koppelt aan transparantie en zorg voor het klimaat. 

Zowel de Europese als de Belgische en Vlaamse beleidsmakers delen de ambitie om de binnenvaart te versterken als onderdeel van een duurzaam transportsysteem. Logistiek, mobiliteit en transport zijn dan ook sleutelelementen in een groenere economie. In die context heeft De Vlaamse Waterweg nv haar doelstelling op papier gezet: de binnenvaart klimaatneutraal, veerkrachtig en volledig geïntegreerd maken tegen 2050. Slimme, synchromodale en geautomatiseerde/autonome systemen zullen centraal staan in die ambitie. 

Het strategische programma DigiWave speelt een sleutelrol in de plannen van het agentschap. DigiWave mikt op een optimaal verkeers- en transportmanagement, zodat geautomatiseerd goederenvervoer binnen de bredere synchromodale keten een realiteit wordt en de belanghebbenden vlotter met elkaar kunnen samenwerken. In dat opzicht is zowel de juiste infrastructuur (communicatiesystemen, multimodale knooppunten) als de juiste infostructuur (digitale hulpmiddelen die gegevens omzetten in bruikbare inzichten) cruciaal. Samen leggen die elementen de basis voor een efficiënt, geautomatiseerd en klimaatvriendelijk goederenvervoer. 

Uitdaging

De Vlaamse Waterweg nv staat voor de dringende noodzaak om de binnenvaart te moderniseren en die tegelijk meer te automatiseren. De verouderde infrastructuur en de beperkte communicatiesystemen: 

  • staan een efficiënte logistiek in de weg; 
  • verhogen de CO2-uitstoot; 
  • bemoeilijken de coördinatie tussen de stakeholders.  

Die problemen maken het moeilijk om de ambitie – een klimaatneutrale binnenvaart tegen 2050 – waar te maken. 

Die doelstelling halen wordt zelfs nog lastiger als je weet dat de vraag naar vrachtvervoer naar verwachting met 26% zal toenemen tegen 2040. Zonder innovatieve oplossingen zullen de wegen nog verder dichtslibben, dreigen de waterwegen aan concurrentiekracht in te boeten en bestaat het gevaar dat de openbare ruimte minder leefbaar wordt. De Europese klimaatdoelstellingen zetten de zaken extra op scherp, waardoor er dringend maatregelen nodig zijn om de binnenvaart naar voor te schuiven als een volwaardig alternatief voor het wegvervoer. 

De huidige systemen stoten tegen hun limieten aan. Bij traditionele instrumenten voor logistiek beheer ontbreekt het aan zichtbaarheid in real time, integratiemogelijkheden voor geautomatiseerd goederenvervoer en geavanceerde analysefuncties. De gefragmenteerde gegevensstromen maken het bijvoorbeeld moeilijk om te anticiperen op verkeerspieken of om vaarroutes te optimaliseren. Die beperkingen schaden de efficiëntie, waardoor de sector niet op een duurzame manier aan de groeiende vraag kan voldoen. 

Om aantrekkelijk te blijven, moet De Vlaamse Waterweg nv alle tekortkomingen aanpakken via een digitale omwenteling die fysieke infrastructuur koppelt aan een innovatieve infostructuur. Alleen door beide te moderniseren kan het agentschap de binnenvaart laten opbloeien tot een concurrerende, veerkrachtige en milieuvriendelijke vervoerswijze. 

BDO's op maat aanpak & oplossingen

BDO hielp De Vlaamse Waterweg nv vooruit door een vooraf gedefinieerd kader rond drie grote pijlers – slimme logistiek, slim beheer en slim goederenvervoer – af te stemmen op de realiteit van het agentschap.  

Dat kader vormde een solide basis voor de aanvraag van de Europese DigiWave-subsidie, met een samenhangender en overtuigender dossier als resultaat.

Het DigiWave-voorstel was opgebouwd rond drie pijlers met geïntegreerde oplossingen die zowel de operationele als de strategische uitdagingen aanpakten: 

  • Slimme logistiek (Smart Logistics) met als doel de efficiëntie te verhogen en de uitstoot te verlagen door middel van geoptimaliseerde processen en integratie in het internet der dingen (IoT). 
  • Slimme administratie (Smart Administration) om via digitale workflows de samenwerking en de naleving van de regelgeving vlotter te laten verlopen. 
  • Slim varen (Smart Shipping) in het teken van automatisering, met onder meer geautomatiseerde schepen, en integratie binnen de synchromodale transportketen. De keuze om machine learning en geavanceerde analysemogelijkheden in te bouwen maakte de voorgestelde oplossingen vanzelf toekomstbestendig en schaalbaar. 

Voortbouwend op onze expertise koos BDO voor een gestructureerde en gezamenlijke aanpak om het kader om te zetten in een praktijkgericht subsidiedossier dat aan alle Europese regels voldeed. Met een reeks workshops en via overleg met de stakeholders hielp BDO de DigiWave-aanvraag actief te structureren en inhoudelijk vorm te geven. Dankzij die contacten kwamen de knelpunten op het vlak van logistiek, beheer en technologie helder in beeld en konden de strategische ambities worden vertaald in praktische, meetbare acties. 

Op basis van het kader werden de algemene doelstellingen van DigiWave gebundeld in duidelijk gedefinieerde werkpakketten. Bij elk werkpakket hielp BDO de reikwijdte, taken, deliverables, mijlpalen, kwaliteitsnormen en betrokken stakeholders te bepalen. Die aanpak resulteerde in een erg samenhangend dossier dat volop rekening hield met de financieringsvoorwaarden van de EU. 

Een belangrijk deel van het werk van BDO bestond erin de subsidieovereenkomst voor DigiWave Fase 1 in het kader van de Connecting Europe Facility (CEF) voor te bereiden en op te volgen. Daar kwamen een aantal zaken bij kijken: 

  • het volledige voorstel en alle ondersteunende documenten opstellen; 
  • de subsidieovereenkomst formaliseren; 
  • de mijlpalen, deliverables, risicobeheermaatregelen en budgetten bepalen; 
  • de relevante stakeholders in kaart brengen en ze structureren per taak en werkpakket. 

Naast de inhoudelijke ondersteuning nam BDO een groot deel van de administratieve rapportering en de opvolging van het volledige subsidiedossier uit handen van De Vlaamse Waterweg nv. BDO speelde een actieve rol bij de coördinatie van de rapportageverplichtingen, hield mee toezicht op de naleving van de CEF-vereisten en begeleidde de financiële en administratieve follow-up tijdens het hele proces. Dat resulteerde in een correct en volledig dossier dat op tijd werd ingediend. En die inspanningen loonden, want voor alle subsidieerbare en gerelateerde uitgaven binnen het DigiWave-project kon het agentschap uiteindelijk op de maximale cofinanciering rekenen. 

Met een gestructureerde en praktijkgerichte aanpak op basis van een welomlijnd kader was BDO een sterke steun bij het opstellen en indienen van een coherente en uitstekend onderbouwde aanvraag voor Europese subsidies. Door methodologische precisie te koppelen aan inhoudelijke expertise en sterke administratieve ondersteuning slaagde BDO erin om een succesverhaal te maken van het DigiWave-dossier. Zo is er weer een grote stap vooruit gezet richting de doelstelling van de klant: de binnenvaart omvormen tot een klimaatneutrale en innovatieve vervoerswijze. 

Impact & resultaten

Dankzij de ondersteuning van BDO werd een bestaand conceptueel kader gebaseerd op drie vooraf gedefinieerde pijlers – slimme logistiek, slimme administratie en slim varen – gestructureerd vertaald en geformaliseerd in een coherent dossier voor Europese DigiWave-subsidies. 

BDO hielp De Vlaamse Waterweg nv die basisstructuur werkbaar te maken en te onderbouwen in lijn met de vereisten van de Connecting Europe Facility (CEF). Daarbij richtte BDO zich vooral op het omzetten van de bestaande strategische en conceptuele fundamenten in een conforme, goed gedocumenteerde en behapbare subsidieaanvraag. 

De ondersteuning door BDO leverde onder meer deze resultaten op: 

  • Een duidelijk gestructureerd en goed onderbouwd subsidiedossier waarbij het bestaande kader met drie pijlers consequent werd vertaald in concrete werkpakketten, deliverables, mijlpalen en governance-elementen. 
  • Versterkt bestuur en meer transparantie dankzij de formalisering van rollen, verantwoordelijkheden en rapportagestructuren en dankzij de opvolging van de voortgang. Daardoor zaten alle stakeholders op één lijn binnen de vooraf gedefinieerde programmastructuur. 
  • Aanzienlijk minder administratie voor de Vlaamse Waterweg nv, dankzij de hulp van BDO bij de administratieve rapportering, coördinatie en opvolging van het volledige DigiWave-subsidiedossier en de verplichtingen in het kader van de subsidieovereenkomst. 
  • Groen licht voor Europese financiering: de DigiWave Fase 1 subsidieovereenkomst in het kader van de Connecting Europe Facility (CEF) werd goedgekeurd en ook aan de voorwaarden voor de cofinanciering van gerelateerde uitgaven werd voldaan. 

Door het vooraf gedefinieerde kader met drie pijlers consequent toe te passen op het hele subsidiedossier, zorgde BDO voor: 

  • samenhang tussen de verschillende onderdelen, 
  • werd de regelgeving naar behoren nageleefd,  
  • en was De Vlaamse Waterweg nv steeds klaar voor de volgende projectfase, zonder beloftes over de resultaten van de operationele uitvoering of de voordelen voor het agentschap.  

Dankzij die ondersteuning kon De Vlaamse Waterweg nv DigiWave verder ontwikkelen binnen de grenzen van de Europese subsidieregels, de capaciteit van de organisatie en haar beleidsdoelstellingen op lange termijn. 

Contacteer onze Digital expert