De risico’s van AI: dit moet je weten

AI colleagues
De boodschap in het Global Risks Report 2026 van het World Economic Forum laat geen ruimte voor twijfel. Van de 33 onderzochte risico’s op wereldvlak klommen vooral de nadelige gevolgen van AI met stip in de ranglijst. De mogelijke negatieve gevolgen van AI stegen van de dertigste plek in de tweejarige vooruitzichten naar de vijfde binnen tien jaar. Geen enkel ander risico klom zo snel of zo hoog. 
 

Grote kansen, maar ook nieuwe risico’s 

Dit betekent niet dat organisaties AI moeten mijden. De opportuniteiten en voordelen zijn enorm, of het nu gaat om klantervaringen transformeren, activiteiten stroomlijnen of nieuwe manieren van waarde creëren. AI is een blijver en organisaties die deze technologie doordacht inzetten, hebben een voorsprong op de concurrentie. Maar kansen houden ook risico’s in.  

Generatieve en agentic AI-systemen kunnen een volledige economie transformeren, maar houden ook risico’s in die zich snel kunnen manifesteren door marktkrachten, geopolitieke druk en governancestructuren die achterlopen. Als jouw organisatie AI-technologie invoert, krijgt ze te maken met nieuwe risico’s die in elke fase van het traject de kop opsteken. 

Het goede nieuws is dat je die risico’s in de hand kunt houden. Als je risicobeheer vanaf dag één in je traject opneemt, sta je sterker om waarde te creëren terwijl je prijzige tegenslagen vermijdt. Daarnaast voegt de EU AI Act een regelgevende dimensie toe: organisaties moeten de risiconiveaus van hun AI-systemen begrijpen en indelen. 

AI invoeren: risico’s in elke fase

Risicobeheer voeg je niet zomaar toe aan het einde van je AI-traject. Het is een cruciaal aspect in het volledige AI-stappenplan, van de verkennende fase tot de beoordeling. 

Bij BDO benaderen onze AI-experts een doorsnee AI-traject als een stappenplan in vijf fasen: verkennen, definiëren, ontwikkelen, leveren en beoordelen. Elke fase houdt specifieke risico’s in. Hieronder lees je enkele voorbeelden per fase: 

1

🔍 Verkennen

potentiële risico's

Uitdagingen bij de invoering, terughoudendheid door een gebrek aan begrip van AI, een onduidelijk beeld van de interne en externe belanghebbenden.

2

📝 Definiëren

potentiële risico's

Gevolgen op het gebied van HR, onduidelijke taken en verantwoordelijkheden bij initiatieven rond AI.

3

⚙️ Ontwikkelen

potentiële risico's

Onverklaarbare of niet te interpreteren AI-systemen, gegevens van slechte kwaliteit.

4

🚀 Leveren

potentiële risico's

Culturele weerstand en een gebrek aan change management, een onderschatting van de benodigde integratie-inspanningen, inbreuken op GDPR of andere regelgeving rond privacy.

5

📊 Beoordelen

potentiële risico's

De mogelijkheden van AI over- of onderschatten, een onduidelijke kijk op de ROI van initiatieven rond AI.

Een structuur voor het risicobeheer van AI opzetten

Vanuit een methodologisch standpunt vertegenwoordigt AI een nieuw risicodomein. Maar daarom hoef je nog niet vanaf nul te beginnen. Je kunt de risico’s van AI aanpakken met bestaande structuren voor risicobeheer. 

Er zijn twee gebruikelijke benaderingen:

  • Ontwikkel een aparte taxonomie voor de risico’s van AI naast je bestaande risicocategorieën. 
  • Neem de risico’s van AI op in je bestaande risicotaxonomie en pak AI aan als een transversaal gegeven.

Beide benaderingen werken, zolang je aanpak duidelijk en bruikbaar is. 

Veel organisaties spitsen zich enkel toe op de operationele risico’s van AI zoals data en menselijke risico’s, maar het is belangrijk om ook naar het grotere plaatje te kijken. Met een gestructureerde aanpak op basis van meerdere, andere pijlers (zoals strategie, waarde en governance) zorg je ervoor dat er niets tussen wal en schip valt.

De EU AI Act en het toepasselijke risicobeheer van derden

De EU AI Act voegt een regelgevende dimensie toe aan de toepassing van AI. De verordening legt de indeling van AI-systemen volgens het risiconiveau op, met bijbehorende verplichtingen en controles. Maar deze regelgeving gaat verder dan je eigen systemen. De EU AI Act regelt ook jouw risicobeheer van derden. Denk daarbij aan de volgende belangrijke vragen in verband met je leveranciers: 

  • Maken onze leveranciers gebruik van AI voor de diensten die ze aan ons verlenen? 
  • Voldoen ze in dat geval aan de EU AI Act? Zijn onderliggende risico’s zoals informatiebeveiliging, bias, privacy en modelrisico onder controle? 
  • Leveren ze ons een AI-systeem dat we zelf gebruiken? 
  • Als dat zo is, moeten we als gebruiker voldoen aan de EU AI Act en de onderliggende risico’s gepast beheren. 

Deze aanpak van het AI-risicobeheer kun je op verschillende manieren documenteren: als een afzonderlijk beleid voor AI-risicobeheer, als onderdeel van je algemene AI-beleid of als onderdeel van je algemene risicobeheerbeleid. Elke aanpak werkt, zolang ze uitmondt in een duidelijk gedefinieerd beleid dat je eenvoudig in de praktijk kunt toepassen.  

Wil je meer weten over AI-beleid?

Lees ons artikel over de 5 cruciale elementen van een AI-beleid.

Hoe BDO kan helpen

Bij BDO combineren we AI-expertise met diepgaande ervaring op het gebied van risicobeheer. Zo helpen we organisaties om het potentieel van deze technologie in winst om te zetten. 

Of het nu gaat om een snelle workshop rond de visie op AI, een uitvoerige maturiteitsbeoordeling van je AI-technologie met een stappenplan op maat of de uitvoering van jouw AI-stappenplan, je kunt op BDO rekenen bij elke stap van je AI-traject. Van heldere inzichten tot concrete toepassingen. 

  • Wil je een AI-beleid uitwerken dat past bij de doelen en strategie van jouw organisatie? 
  • Moet je de interne gegevensstructuur in orde brengen voordat je AI-oplossingen in gebruik neemt? 
  • Ben je op zoek naar ondersteuning voor de opleiding van je personeel of voor het change management?  

Ons Data en AI team heeft alle knowhow in huis en tilt jouw ambities op het gebied van AI graag naar een hoger niveau! 

Dankzij onze geïntegreerde aanpak krijg je één adviseur die verschillende disciplines coördineert in plaats van meerdere aanbieders te beheren. Wij helpen je om vol vertrouwen stappen vooruit te zetten, de voordelen van AI te benutten en tegelijkertijd de risico’s onder controle te houden. 


AI colleagues looking at their pc

Veelgestelde vragen 

Hieronder kan je antwoorden op enkele veelgestelde vragen terugvinden.

De risico’s van AI beslaan meerdere aspecten, zoals strategie, de kwaliteit van gegevens, governance, naleving van de regelgeving, mensen en cultuur, en de technische toepassing. Ze kunnen in elke fase van je AI-traject de kop opsteken, van de eerste verkennende stappen tot de beoordeling en de werking van het geïnstalleerde systeem.

Als jouw organisatie AI-systemen ontwikkelt, inzet of gebruikt binnen de EU, dan is de EU AI Act waarschijnlijk bij jou van toepassing. De verordening beslaat zowel aanbieders als gebruikers van AI-systemen en vereist een indeling van de risico’s met bijbehorende verplichtingen. 

Je moet weten of je leveranciers van AI gebruikmaken voor de diensten die ze aan je verlenen en of ze voldoen aan de toepasselijke regelgeving. Als een leverancier een AI-systeem levert dat jij uitrolt, heb je op grond van de EU AI Act mogelijk verplichtingen als gebruiker. 

Niet per se. Je kunt je aanpak van de risico’s van AI vastleggen in een afzonderlijk beleid voor AI-risicobeheer, binnen je algemene AI-beleid of als onderdeel van je algemene risicobeheerbeleid. Het belangrijkste is dat je aanpak duidelijk en bruikbaar is. 

Vanaf dag één. Het risicobeheer moet ingebed zijn in het volledige AI-traject, vanaf de verkennende fase. Hoe eerder je mogelijke risico’s identificeert, hoe gerichter je ze kunt aanpakken en hoe sneller je investering in AI rendeert.