EU-ontbossingsrichtlijn (EUDR): ben je klaar voor de nieuwe compliancevereisten?

Collega’s van het Douane-team
Importeer, exporteer of verhandel je producten zoals hout, cacao, koffie, rubber of een van de vele afgeleide producten? Dan kan de EU-ontbossingsverordening (EUDR) een impact hebben op je bedrijf. De verordening voert nieuwe zorgvuldigheidsvereisten in die moeten garanderen dat producten die op de EU-markt komen of vanuit de EU worden uitgevoerd, niet gelinkt zijn aan ontbossing of bosdegradatie. 

De EU-ontbossingsverordening (EUDR) is een belangrijk onderdeel van de duurzaamheidsagenda van de Europese Unie. Ze wil ervoor zorgen dat producten die op de EU-markt worden gebracht, binnen de EU beschikbaar worden gesteld of vanuit de EU worden uitgevoerd, nergens ter wereld bijdragen aan ontbossing of bosdegradatie. 
 
De EUDR vereist ook dat relevante producten worden geproduceerd volgens de geldende wetgeving van het productieland en dat ze de fundamentele mensenrechten respecteren, met inbegrip van de rechten van inheemse volkeren.   
 

De impact van EUDR begrijpen 

Deze Europese wetgeving wordt in twee fasen ingevoerd, afhankelijk van de bedrijfsgrootte, en heeft belangrijke gevolgen voor bedrijven die relevante producten op de Europese markt brengen en/of uitvoeren vanuit de EU. 

Wie de regels niet naleeft, riskeert boetes, de verbeurdverklaring van producten en reputatieschade voor het (ESG-)imago van je onderneming. 

Meer weten over onze EUDR-diensten? Lees onze beknopte flyer .  

Belangrijke deadlines en recente ontwikkelingen 

Na het uitstel dat de Europese wetgever heeft goedgekeurd en het vereenvoudigingspakket van eind 2025 geldt voor de EUDR de volgende timing: 

  • 30 december 2026: toepassing voor grote en middelgrote marktdeelnemers en handelaren, en voor micro- en kleine marktdeelnemers die al onder de EU-houtverordening (EUTR) vielen 
  • 30 juni 2027: toepassing voor micro- en kleine marktdeelnemers.  

De recentste richtsnoeren verduidelijken onder meer de verschillende rollen in de EUDR-keten, de verplichtingen per rol, de geolocatievereisten, wederinvoer, groepsstructuren, e-commercetransacties en de rol van dienstverleners. 

Hoewel de deadlines zijn opgeschoven, blijft de voorbereiding op EUDR een aanzienlijke opdracht. Je toeleveringsketen in kaart brengen, geolocatiegegevens verzamelen, risico's beoordelen en een stevige zorgvuldigheidsprocedure opzetten kost veel tijd, zeker bij complexe internationale inkoopstructuren. 

Welke grondstoffen vallen eronder? 

Veel organisaties gaan ervan uit dat EUDR alleen geldt voor bedrijven die in grondstoffen handelen. In de praktijk reikt het toepassingsgebied verder. 

De verordening geldt voor de grondstoffen die in bijlage I van de verordening zijn opgenomen:   

  • Runderen 
  • Cacao 
  • Koffie 
  • Oliepalm 
  • Rubber 
  • Soja 
  • Hout 

Daarnaast geldt ze ook voor heel wat producten die van die grondstoffen zijn afgeleid. Afhankelijk van het product en de GN-code kan het gaan om meubelen, papierproducten, chocolade, banden en een reeks andere goederen. Bekijk je productportfolio dus zorgvuldig. 

In juli 2026 keurde de Europese Commissie een gedelegeerde handeling goed die bijlage I herziet om het toepassingsgebied te vereenvoudigen en te verduidelijken. Bepaalde producten vielen weg, andere kwamen erbij. Die wijzigingen zorgen voor meer rechtszekerheid en zouden de administratieve last voor bedrijven moeten verlagen. 

Risicoclassificatie en vereenvoudigde zorgvuldigheidseisen 

De Commissie voerde ook een landenclassificatie in die landen indeelt volgens hun ontbossingsrisico. Afhankelijk van het risiconiveau van het productieland kan je bedrijf een vereenvoudigde zorgvuldigheidsprocedure toepassen. Ook dan blijf je als organisatie verantwoordelijk om je compliance aan te tonen en de nodige bewijsstukken bij te houden. 

Recente richtsnoeren bevestigen daarnaast vereenvoudigingen voor marktdeelnemers en handelaren verderop in de keten. Onder bepaalde voorwaarden kunnen zij zich baseren op de zorgvuldigheid die eerder in de keten al werd uitgevoerd. 

Vuistregel

Primaire marktdeelnemers zijn verantwoordelijk voor de zorgvuldigheidsprocedure en het indienen van de zorgvuldigheidsverklaring (DDS). Downstream marktdeelnemers en handelaren verderop in de keten hebben vooral verplichtingen op het vlak van traceerbaarheid, registratie en kennisgeving. 

Waarom nu al actie ondernemen? 

Ook met de verlengde timing staan veel organisaties voor stevige uitdagingen: 

  • Alle betrokken producten en leveranciers identificeren
  • Betrouwbare geolocatiegegevens verzamelen
  • Nagaan hoe ver je leveranciers staan 
  • Governance- en complianceprocedures invoeren
  • EUDR-vereisten integreren in je aankoop-, douane- en trade complianceprocessen 
  • Je voorbereiden op audits en controles  

Organisaties die er vroeg bij zijn, beheersen hun compliancerisico's beter, vermijden verstoringen in hun toeleveringsketen en tonen hun duurzaamheidsengagement aan klanten, toezichthouders en investeerders.

Hoe BDO je kan helpen

Een voorbereiding op EUDR raakt vaak meerdere teams, leveranciers en processen. Onze douanespecialisten helpen je je blootstelling in te schatten, je verplichtingen te begrijpen en de vereisten om te zetten in concrete stappen voor je organisatie. 

  • Scope- en impactanalyses 
  • Toeleveringsketens in kaart brengen 
  • Ontwerp van een zorgvuldigheidsraamwerk 
  • Methodologieën voor risicobeoordeling 
  • Vragenlijsten voor leveranciers 
  • Interne procedures en governance 
  • Opleiding en praktische ondersteuning bij de implementatie 

Heb je vragen over de impact van EUDR op je bedrijf?  

Neem contact op met een van onze BDO Customs-experts voor pragmatisch advies op maat van je organisatie.