Fiscale aspecten van een herstructurering: waar moet je op letten?

Contacteer onze experts
Tax collega's
Een herstructurering brengt niet alleen juridische en operationele keuzes met zich mee (zoals toegelicht in Nationale herstructureringen via fusie of splitsing: het juridische kader), maar heeft steeds ook verstrekkende fiscale consequenties. Vroegtijdige, fiscale analyse is essentieel om onvoorziene taxaties te voorkomen. Maar evengoed kan een herstructurering kaderen in een weloverwogen fiscale optimalisatie. Door middel van deze bijdrage geven we je een overzicht van een aantal belangrijke, fiscale aandachtspunten. 

 

Fiscale aandachtspunten bij een herstructurering   

De juiste inschatting van de fiscale impact van een herstructurering is van groot belang om niet geconfronteerd te worden met onaangename verrassingen. Spontaan wordt gedacht aan aspecten van vennootschapsbelasting, maar ook btw en registratiebelasting kunnen aan de orde zijn.  
 
Waaraan dient er o.a. gedacht te worden? 

  

Belastingneutraliteit

Een fusie of splitsing wordt vrijgesteld van vennootschapsbelasting indien tegelijkertijd aan de twee volgende voorwaarden voldaan is: 
  • De overnemende of verkrijgende vennootschap is een binnenlandse vennootschap of een intra-Europese vennootschap; 
  • De verrichting mag geen belastingfraude of -ontwijking als hoofddoel (of één van de hoofddoelen) hebben. Wanneer de verrichting niet plaatsvindt op grond van zakelijke overwegingen, zoals herstructurering of rationalisering van de activiteiten van de bij de verrichting betrokken vennootschappen, kan dit doen vermoeden, behalve bij bewijs van het tegendeel, dat die verrichting als hoofddoel (of één van de hoofddoelen) belastingfraude of -ontwijking heeft. 
Het vrijstellingsregime van een fusie of splitsing is verplichtend: zodra een fusie of splitsing voldoet aan de voorwaarden, valt de verrichting automatisch en zonder mogelijkheid tot verzaking onder het principe van belastingneutraliteit (uiteraard mits de overige fiscaalrechtelijke voorwaarden ter zake vervuld zijn). 

De belastingneutraliteit houdt in dat de overnemende of verkrijgende vennootschap in de plaats treedt van de overgenomen of gesplitste vennootschap met betrekking tot de rechten en verplichtingen. 

Het neutraliteitsbeginsel komt neer op een uitstel van belasting: alle latent belastbare materie wordt overgedragen naar de overnemende vennootschap. 

Impact op de fiscaal overdraagbare verliezen en “DBI-overschotten”

Als een vennootschap die betrokken is bij een belastingneutrale herstructurering nog beschikt over fiscaal overdraagbare verliezen of zogenaamde “DBI-overschotten” (dit is een vrijstelling van ontvangen dividenden die nog niet kon worden toegepast), zal er een beperking toegepast worden in functie van de zogenaamde fiscale nettowaarde van elk van de betrokken vennootschappen. De fiscale nettowaarde is het verschil tussen de fiscale waarde van de activa en de fiscale waarde van het vreemd vermogen. 

Beperking van de verliezen van de overnemende vennootschap bij een fusie 

Het bedrag van de na de belastingvrije fusie nog recupereerbare verliezen van de overnemende vennootschap wordt beperkt door het voorhanden zijnde verlies te vermenigvuldigen met volgende breuk: 

fiscale nettowaarde overnemende vennootschap vóór verrichting 

totale fiscale nettowaarde overnemende vennootschap én de overgenomen bestanddelen vóór verrichting

Beperkte overdracht van de verliezen van de overgenomen vennootschap naar de overnemende vennootschap bij een fusie 

Het bedrag aan recupereerbare verliezen van de overgenomen vennootschap dat wordt overgedragen naar de overnemende vennootschap bij belastingvrije fusie wordt bepaald door de bestaande fiscale verliezen te vermenigvuldigen met de volgende breuk: 

fiscale nettowaarde overgenomen bestanddelen vóór verrichting

totale fiscale nettowaarde overgenomen bestanddelen en overnemende vennootschap vóór verrichting  

Wat is de impact van de verliezen bij een (partiële) splitsing ?

Wanneer de overnemende vennootschap een bestaande vennootschap is, bestaat de belastingneutraliteit niet volledig voor overgedragen fiscale verliezen en DBI-overschotten. Die worden slechts beperkt overgedragen in verhouding tot de fiscale nettowaarde van de overgedragen bestanddelen, zoals hiervoor beschreven. 

Wanneer de overnemende vennootschap een nieuw opgerichte vennootschap is, geldt er geen beperking van overgedragen fiscale verliezen. 

Btw

Bij fusies geldt in principe de niet-toepassing van btw op basis van het ‘going-concern’ principe. Het Btw-Wetboek voorziet dat bij overdracht van een algemeenheid van goederen, onder bezwarende titel of om niet, bij wege van inbreng in vennootschap anderszins de overdracht buiten toepassing valt wanneer de overnemende vennootschap volledig of gedeeltelijk recht heeft op input btw mocht de overdracht onderworpen zijn aan btw.  

In essentie komt het erop neer dat er een voorfinanciering van btw wordt vermeden op het ogenblik van de overdracht en dat de aanwezige bedrijfsmiddelen hun btw-kenmerken behouden van vóór de overdracht, wat relevant is voor latere bepaling van eventuele herzieningsverplichtingen in hoofde van de overnemende vennootschap. 

Ook ingeval van splitsingen kan dit ‘going-concern’ principe spelen, maar dan moet er voldaan zijn aan de voorwaarden van de aanwezigheid van een bedrijfsafdeling te beoordelen vanuit het oogpunt van de overnemer, wat niet noodzakelijk het geval is. Denk bijvoorbeeld maar aan de loutere afsplitsing van een onroerend goed, wat een financiële impact kan hebben vanwege een herziening die eventueel moet gebeuren.  

De specifieke formaliteiten, met name opmaak van stukken en rapportering in de btw-aangifte in hoofde van de overnemende vennootschap, alsook van de overdrager, mogen hierbij niet uit het oog worden verloren.  

Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de aanwezigheid van een btw-eenheid of desgevallend de oprichting van een btw-eenheid te overwegen alvorens de hersturcturering uit te voeren om eventuele negatieve financiële gevolgen te vermijden.

Registratierechten

Het Wetboek Registratierechten voorziet in een vrijstelling van registratierechten in geval van een inbreng van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfstak in een vennootschap bij wijze van fusie, splitsing of in één of meerdere nieuwe of bestaande vennootschappen mits de volgende voorwaarden beide voldaan worden: 

  • De inbrengende vennootschap heeft haar zetel van werkelijke leiding of haar statutaire zetel op het grondgebied van de EU; 
  • De inbreng (na aftrek van de door de inbrengende vennootschap verschuldigde sommen) wordt uitsluitend vergoed door kapitaalaandelen die maatschappelijke rechten vertegenwoordigen. Een opleg van maximaal 10% van de nominale waarde van de toegekende aandelen is toegestaan.
Gemengde inbreng

Als er geen sprake is van een inbreng van een bedrijfstak, bijvoorbeeld in het kader van een (partiële) splitsing, en de inbreng wordt gedeeltelijk vergoed anders dan bij toekenning van aandelen (bijvoorbeeld door de overname van een schuld) wordt de overeenkomst, in de mate van deze andere vergoeding, onderworpen aan de registratierechten vastgesteld voor de overeenkomsten ten bezwarende titel die goederen van dezelfde aard tot voorwerp hebben. In Vlaanderen bedraagt het tarief 12%.  

De belasting op de inverkeerstelling en een belastingneutrale herstructurering 

De Vlaamse Codex Fiscaliteit voorziet geen vrijstelling van de belasting op de inverkeerstelling (BIV) bij de overdracht van de eigendom van voertuigen in het kader van een  belastingneutrale fiscale reorganisatie van een onderneming. De onderneming waaraan de voertuigen overgedragen zouden worden naar aanleiding van de herstructurering, geniet niet van een stelsel van fiscale neutraliteit in de BIV, waardoor deze opnieuw verschuldigd is. 

Wil je weten wat een herstructurering fiscaal voor je betekent?

Neem contact op met BDO voor een verkennend gesprek. We brengen samen de fiscale impact in kaart, sporen mogelijke optimalisaties op en vertalen alles naar een helder plan, zodat jij kan focussen op wat telt: ondernemen.