Terug-Naar-Werk-beleid

Eén van de speerpunten van de regering om de begroting onder controle te krijgen is het opnieuw aan de slag krijgen van de langdurig zieken. De aanpassingen in de wetgeving die de regering wil doorvoeren om werknemers na arbeidsongeschiktheid terug aan de slag te krijgen is het ‘Terug-Naar-Werk-beleid’.

Een eerste wet werd reeds gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad en is sinds 1 januari 2026 van kracht. Intussen werd een tweede wetsontwerp ingediend in de Kamer op 8 december 2025 met enkele kleine aanpassingen. Ook deze wet zou ingaan op 1 januari 2026. Het Terug-Naar-Werk-beleid omvat maatregelen voor de arbeidsongeschikte werknemer, de behandelend arts, de adviserend arts, de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en de werkgever.

De kerngedachte is dat een werknemer die arbeidsongeschikt is zo snel mogelijk naar (aangepast) werk moet georiënteerd worden.
Tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid, waarvoor de werknemer een uitkering krijgt van de ziekteverzekering, wordt er nagegaan of een terug-naar-werktraject kan opgestart worden. De arbeidsongeschikte werknemer die niet aanwezig is op de contactmomenten in het kader van de opstart van een terug-naar-werktraject kan zijn uitkering (gedeeltelijk) verliezen.

Welke zaken zijn er belangrijk voor werkgevers?

Soldiariteitsbijdrage

Indien een werknemer van jonger dan 55 jaar vanaf 1 januari 2026 voor meer dan 30 dagen arbeidsongeschikt wordt, zal de werkgever een solidariteitsbijdrage moeten betalen. Deze bijdrage bedraagt 30% van de arbeidsongeschiktheidsvergoeding die verschuldigd is tijdens de tweede en de derde maand van arbeidsongeschiktheid. De voornaamste uitzonderingen op deze verplichting is voor kleine – middelgrote ondernemingen aangezien deze bijdrage enkel verschuldigd is voor werkgevers die gemiddeld 50 werknemers tewerkstelden gedurende een referteperiode. Daarnaast is er ook geen bijdrage verschuldigd indien een werknemer arbeidsongeschikt wordt tijdens de eerste 30 dagen van de tewerkstelling.

Doktersattest

Is er in jouw arbeidsreglement een clausule opgenomen waarbij werknemers 3 keer per jaar één dag afwezig kunnen zijn zonder doktersattest?

Vanaf 1 januari 2026 kan dit recht voor werknemers worden beperkt tot slechts 2 keer per jaar één dag afwezig zijn zonder ziekteattest. Deze bepaling moet aangepast worden in het arbeidsreglement. De mogelijkheid blijft bestaan om deze vrijstelling van ziekteattest uit te sluiten indien je minder dan 50 werknemers hebt.

Medische overmacht

Vanaf 1 januari 2026 kan de procedure medische overmacht iets sneller opgestart worden. Vóór 1 januari 2026 kon de procedure medische overmacht pas opgestart worden na negen maanden ononderbroken arbeidsongeschiktheid. Vanaf 1 januari kan dit na 6 maanden ononderbroken arbeidsongeschiktheid. Aan de procedure zelf wijzigt er niets.

Herval

Voor arbeidsongeschiktheden die aanvangen vanaf 1 januari 2026 wordt de hervaltermijn verlengd van 14 dagen naar 8 weken. Concreet betekent dit dat wanneer een werknemer na een periode van arbeidsongeschiktheid het werk hervat en binnen een periode van 8 weken opnieuw arbeidsongeschikt wordt, er niet opnieuw gewaarborgd loon verschuldigd is. Hervalt een werknemer tijdens een progressieve werkhervatting, dan is er eveneens geen gewaarborgd loon verschuldigd.

Bijkomende verplichtingen in het kader van het reïntegratietraject

Een werknemer die dreigt arbeidsongeschikt te worden, kan aan de werkgever vragen om na te gaan of hij aangepast of ander werk kan krijgen. De werkgever onderzoekt deze aanvraag en deelt de werknemer mee welk gevolg eraan wordt gegeven.

Werkgevers moeten werknemers regelmatig informeren over de mogelijkheid om een voorafgaandelijk onderzoek aan werkhervatting aan te vragen bij de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. De werknemer kan dit onderzoek rechtstreeks aanvragen bij de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. Omdat deze regelgeving gewijzigd is, moet de in het arbeidsreglement opgenomen procedure voor het voorafgaandelijk onderzoek naar werkhervatting worden aangepast.

Werkgevers moeten een procedure uitwerken om contact te houden met arbeidsongeschikte werknemers. Deze procedure moet verplicht opgenomen worden in het arbeidsreglement.

Werkgevers moeten de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer verzoeken het arbeidspotentieel in te schatten van een werknemer die reeds 8 weken arbeidsongeschikt is. Indien uit dit onderzoek blijkt dat de werknemer arbeidspotentieel heeft, kan de werkgever aan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer vragen de werknemer uit te nodigen voor een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting of om een reïntegratietraject op te starten.

Heeft de werkgever minstens 20 werknemers, dan is hij verplicht de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer uiterlijk 6 maanden na het begin van de arbeidsongeschiktheid te verzoeken een reïntegratietraject op te starten voor de arbeidsongeschikte werknemer met arbeidspotentieel. Doet de werkgever dit niet, dan kan een boete worden opgelegd.