Is uw toeleveringsketen beschermd tegen de CBAM-deadline van 31 maart 2026?

Ter herinnering: wat is CBAM?

CBAM staat voor Carbon Border Adjustment Mechanism. Het is een Europees instrument dat door de Europese Commissie is ingevoerd als onderdeel van de Europese Green Deal.

CBAM heeft tot doel 'koolstoflekkage' te voorkomen. Dit verwijst naar bedrijven die hun productie verplaatsen naar landen buiten de EU waar de klimaatregelgeving minder streng is. Via CBAM worden geïmporteerde goederen belast op basis van hun CO₂-uitstoot, op een manier die vergelijkbaar is met goederen die binnen de EU worden geproduceerd onder het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS).

In de praktijk werkt CBAM door een heffing toe te passen op de invoer van bepaalde goederen, die de kosten van de in die goederen vervatte CO₂-uitstoot gelijkstelt aan de binnenlandse EU-CO₂-kosten voor de productie ervan. De theorie is dat als de brutoprijzen voor geïmporteerde goederen gelijk zijn aan die van in de EU vervaardigde goederen, de prikkel voor koolstoflekkage wordt weggenomen. De CBAM-verplichtingen rusten op de importeur of de indirecte douanevertegenwoordiger indien de importeur buiten de EU is gevestigd. Als een douanevertegenwoordiger optreedt als indirecte douanevertegenwoordiger voor een in de EU gevestigde importeur, bestaat er een opt-out-mechanisme waarbij de CBAM-verplichtingen kunnen worden overgedragen van de indirecte douanevertegenwoordiger naar de vertegenwoordigde importeur die in de EU is gevestigd. Deze opt-out is niet mogelijk in geval van indirecte vertegenwoordiging van niet-EU-importeurs.

In eerste instantie is CBAM van toepassing op invoer in de EU van bepaalde soorten:

Aluminium
Cement
Elektriciteit
Meststoffen
Waterstof
IJzer/staal

In december 2025 stelde de Europese Commissie echter voor om het toepassingsgebied vanCBAM met ingang van 1 januari 2028 uit te breiden door ook specifieke staal- en aluminiumintensieve downstreamproducten op te nemen.

De verplichtingen voor importeurs van CBAM-goederen onder de definitieve regeling

importeurs die de bovengenoemde goederen (ook wel CBAM-goederen genoemd) invoeren, moeten de status van geautoriseerde CBAM-aangever aanvragen indien de drempel van 50 ton wordt overschreden. Bij de invoer van elektriciteit en waterstof is deze drempel niet van toepassing;
er moet uiterlijk op 30 september van het jaar volgend op het referentiejaar een CBAM-rapport worden ingediend. Het eerste rapport dat moet worden ingediend, is het CBAM-rapport van 2026, dat uiterlijk op 30 september 2027 moet worden ingediend;
CBAM-importeurs zullen CBAM-certificaten moeten aankopen. Voor de invoer in 2026 kunnen certificaten vanaf februari 2027 worden aangekocht;
de prijs van deze certificaten is gekoppeld aan de CO₂-prijs in het kader van het EU-ETS. Voor 2026 is de prijs van de certificaten gebaseerd op de gemiddelde EU-ETS-prijs van elk kwartaal. Vanaf 2027 kunnen certificaten doorlopend worden aangekocht;
het aantal in te leveren certificaten is gebaseerd op de ingebedde emissies van de ingevoerde goederen;
vanaf kalenderjaar 2027 zijn CBAM-aangevers verplicht om aan het einde van elk kwartaal ten minste 50 % van de vereiste certificaten te hebben aangekocht;
de ingebedde emissies van de ingevoerde goederen kunnen worden gebaseerd op de door de EU vastgestelde standaardwaarden of op werkelijke waarden die zijn geverifieerd door een geaccrediteerde verificateur. Opgemerkt moet worden dat het officiële register van geaccrediteerde verificateurs pas in september 2026 operationeel zal worden. De verificatie van werkelijke waarden zal naar verwachting pas vanaf begin 2027 van start gaan.

Gelijk speelveld tussen EU-ETS en CBAM

Om een gelijk speelveld te waarborgen tussen installaties binnen de Unie (die onder het EU-ETS vallen) en installaties buiten de Unie (die onder CBAM vallen), wordt bij de berekening van de ingebedde emissies voor CBAM-goederen rekening gehouden met de voortgezette gratis toewijzing van emissierechten in het kader van het EU-ETS.

Daartoe is het concept van een CBAM-benchmark geïntroduceerd, dat de benchmarks voor gratis toewijzing weerspiegelt die van toepassing zijn op EU-installaties. Dit mechanisme stemt het CBAM-systeem af op het EU-ETS door ervoor te zorgen dat de koolstofkosten die door importeurs worden gedragen, overeenkomen met de effectieve koolstofkosten die door EU-producenten worden gedragen na gratis toewijzing. De invoering van de ingebedde emissie bij gratis toewijzing (CBAM-benchmark) voorkomt daarom een onevenwicht waarbij ingevoerde goederen aan hogere koolstofkosten zouden worden onderworpen dan gelijkwaardige goederen die binnen de Unie worden geproduceerd. Dit mechanisme waarborgt de concurrentieneutraliteit tussen exploitanten die onder het EU-ETS vallen en die welke onder het CBAM-kader vallen.

Bovendien houdt CBAM rekening met eventuele binnenlandse heffingen die in derde landen op de productie van de betrokken goederen worden toegepast.

Wat gebeurt er als u zich niet aan de regels houdt?

Boetes en sancties;
Onmogelijkheid om CBAM-goederen in de EU in te voeren;
Negatieve gevolgen voor uw bedrijfsmerk en ESG-strategie;
Mogelijk verlies van klanten die mogelijk goederen bij uw concurrenten gaan kopen.

Aanbevolen maatregelen voor importeurs en/of indirecte douanevertegenwoordigers:

Vraag vóór 31 maart 2026 de status van geautoriseerde CBAM-aangever aan (als u verwacht de drempel van 50 ton in 2026 te overschrijden) om verstoringen van de importactiviteiten en mogelijke administratieve sancties te voorkomen;
Zorg voor communicatiekanalen met producenten in derde landen om betrouwbare gegevens te verkrijgen over de ingebedde emissies van CBAM-goederen (te verifiëren door een geaccrediteerde verificateur) om de toepassing van de hoge standaardwaarden te vermijden;
Zorg voor interne processen voor gegevensverzameling en naleving om ervoor te zorgen dat de benodigde emissiegegevens, ondersteunende documentatie en berekeningsmethodologieën kunnen worden verstrekt in overeenstemming met de CBAM-verordening en de uitvoeringsbesluiten;
Beoordeel de mogelijke financiële impact van CBAM op de bedrijfsvoering van uw onderneming, met inbegrip van de verwachte kosten van CBAM-certificaten en mogelijke gevolgen voor inkoopstrategieën en prijsstelling;
Herzie contractuele afspraken met leveranciers om ervoor te zorgen dat verplichtingen met betrekking tot het verstrekken van emissiegegevens en medewerking aan het CBAM-verificatieproces duidelijk zijn gedefinieerd;
Bereid u voor op de aankoop en inlevering van CBAM-certificaten vanaf 2027, waarbij u er onder meer voor zorgt dat aan het einde van elk kwartaal ten minste 50% van de vereiste CBAM-certificaten op de rekening staat;
Volg de ontwikkelingen op het gebied van regelgeving en de richtlijnen van de Europese Commissie, aangezien aanvullende uitvoeringsregels en technische vereisten de komende maanden verder zullen worden verduidelijkt.

Hoe BDO kan helpen

Het CBAM-kader introduceert nieuwe nalevings-, rapportage- en financiële verplichtingen voor importeurs van CBAM-goederen en, in bepaalde gevallen, voor indirecte douanevertegenwoordigers. Wij ondersteunen bedrijven bij het navigeren door deze vereisten en het waarborgen van naleving van de CBAM-verordening

Beoordeling van de impact en gereedheid voor CBAM
Ondersteuning bij registratie en naleving
Nazicht van contracten en toeleveringsketen
Doorlopende monitoring van regelgeving