Klimaat en economie gaan hand in hand | Trendrapport van BDO

Van verplichting naar concurrentievoordeel

Bekijk de volledige analyse
ESG-afbeelding – handen in de natuur
De bezorgdheid over het klimaat verliest terrein in het publieke debat. Volgens een wereldwijde enquête door Ipsos maken mensen zich vandaag meer zorgen over onder andere geweld, de inflatie en armoede. De klimaatcrisis volgt pas op de negende plaats in de lijst. Verschillende generaties kijken ook anders tegen deze kwestie aan. Zo beschouwen millennials en babyboomers het klimaat als een topprioriteit, maar wijzen gen Z’ers vaker sociale ongelijkheid als hun grootste zorg aan. 

Op politiek niveau was de Europese Green Deal een sterk signaal, maar dat programma staat nu onder druk vanwege economische belangen. Bedrijven schroeven hun klimaatambities terug. Door de hoge energieprijzen is het voor de Europese industrie lastiger om tegelijk winstgevend en groen te zijn. Bovendien speelt de moeilijke afweging tussen financiële resultaten op de korte termijn en duurzaamheid op de lange termijn in alle sectoren. 

Maar de fysieke realiteit van de klimaatverandering, die komt intussen onverminderd op ons af. En de economische gevolgen zijn onmogelijk te negeren. 

In ons Trendrapport: het bedrijfsleven in 2030, een samenwerking met trendwatcher Tom Palmaerts, onderzoeken we welke invloed dat spanningsveld heeft op de Belgische bedrijven. Ook lichten we toe waarom de bedrijven die duurzaamheid vandaag in hun strategie opnemen een voorsprong nemen die morgen moeilijk in te halen valt.

De economische kosten zijn al een feit

De klimaatverandering is geen toekomstscenario. De hittegolven, droge periodes en overstromingen die Europa in de zomer van 2025 troffen, veroorzaakten naar schatting 43 miljard euro aan economische schade. Bovendien verdwijnen de gevolgen niet zomaar zodra de hemel weer opklaart. Onderzoek toont aan dat de structurele krimp na extreme weersomstandigheden jaren aanhoudt. Lokale economieën blijven daardoor klappen krijgen tot lang nadat ze op de voorpagina’s plaats hebben gemaakt van ander nieuws. 

Voor bedrijven vertaalt dat zich in concrete risico’s: verstoorde productieketens, beschadigde infrastructuur, stijgende verzekeringskosten en verminderde koopkracht in de getroffen regio’s. Dit zijn geen abstracte bedreigingen. Ze hebben gevolgen voor de bedrijfscontinuïteit, de operationele planning en de winstgevendheid op lange termijn. De vraag is: bereiden organisaties zich proactief voor op die risico’s of wachten ze gewoon tot ze zich voordoen? 

Duurzaamheid verschuift van verplichting naar concurrentievoordeel

ESG verandert volop. Wat begon als een rapportagekwestie, wordt een strategische noodzaak. Overheden, investeerders en klanten sporen bedrijven aan om duurzaamheid structureel te verankeren in hun manier van werken. Ondernemingen die inspelen op die vraag, zien meetbare voordelen: betere prestaties, lagere risico’s en een grotere aantrekkingskracht op talent. 

Niet alleen in Europa zien we deze verschuiving. Overal ter wereld wordt de economische groei minder CO2-intensief nu bedrijven manieren vinden om hun productiviteit op te krikken zonder meer uit te stoten. Van energie-efficiëntie tot circulaire modellen, van nieuwe materialen tot hernieuwbare energiebronnen: de strijd tegen de opwarming van de aarde stuurt ook innovatie en ondernemerschap aan. De ondernemingen die nu in actie komen, plukken ook als eersten de vruchten van hun inspanningen. En die voordelen zullen in de loop van de tijd alleen maar toenemen. 

Dit sluit aan bij hoe bedrijven vandaag verder kijken dan de traditionele financiële maatstaven als het om waardecreatie gaat. Wanneer ze een waarde op hun organisatie plakken, houden ze ook rekening met hun menselijke kapitaal, hun milieu-impact én hun veerkracht op lange termijn. 

De menselijke dimensie van klimaatverandering

Deze kwestie heeft een dimensie die verder gaat dan cijfers en financiële resultaten. Klimaatmigratie is namelijk geen verre toekomstmuziek meer. Volgens voorspellingen kan de klimaatverandering tegen 2050 honderden miljoenen mensen op de vlucht drijven. Sommige Europese landen ondernemen nu al stappen om klimaatvluchtelingen officieel te erkennen. Welke gevolgen dat fenomeen zal hebben voor bedrijven als het gaat om de toekomstige arbeidsmarkt, demografische verschuivingen en maatschappelijk verantwoord ondernemen, daar is nog veel onderzoek naar nodig. 

Binnen Europa wordt het debat over het concurrentievermogen steeds feller. De energieprijzen, de strenge regelgeving en de uitdaging om groen en toch winstgevend zaken te doen, stellen ondernemingen voor moeilijke strategische keuzes. Dat is vooral zo in industriële sectoren die lang als economische motor van België en de rest van Europa bekendstonden. 

Dit lees je in het rapport 

In het deel over het klimaat en de economie van ons trendrapport graven we veel dieper dan de bovenstaande trends. Dit komt onder meer aan bod: 

  • praktijkvoorbeelden van Belgische bedrijven die het ideale evenwicht proberen te vinden tussen voldoende winst maken en duurzaam werken; 
  • concrete waarschuwingen voor bedrijfsleiders, met nuttige aanbevelingen op het gebied van verzekeringen, diversificatie van de productieketen en aandacht voor ESG-thema’s; 
  • inzichten van BDO’s eigen duurzaamheidsteam over waarom de focus binnen ESG verschuift van rapportage naar het beheren van echte, fysieke risico’s.

Het rapport stelt dat klimaat en economie geen tegenpolen zijn, maar net onlosmakelijk met elkaar verbonden blijken. Elk bedrijf dat toekomstgericht denkt, moet daarom vandaag in actie schieten. 

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van ons ‘Trendrapport: het bedrijfsleven in 2030’, een samenwerking tussen BDO Belgium en trendwatcher Tom Palmaerts. 

Ontdek ook de andere thema's:

Professional background