Veranderende organisatiestructuren | Trendrapport van BDO

Hoe vertrouwen en flexibiliteit onze manier van werken veranderen

Bekijk de volledige analyse
De manier waarop organisaties zijn gestructureerd, verandert volop momenteel. Waar generatie X nog steeds veel belang hecht aan een duidelijke hiërarchie en formele functiebeschrijvingen, kijken millennials en gen Z’ers daar heel anders tegenaan. Ze verwachten begeleiding en coaching, en willen als een volwaardige partner worden behandeld. De jongste werknemers zien er bijvoorbeeld helemaal geen graten in om de CEO of hun manager persoonlijk aan te spreken. De formele afstand die in de vorige decennia bestond, verdwijnt snel. 

Die verschuiving speelt zich niet alleen aan de oppervlakte af. Volgens een onderzoek van de universiteit van Stanford daalde het aantal ontslagnames met 33% toen werknemers overstapten van voltijds kantoorwerk naar een hybride werkregeling, zonder dat dit ten koste ging van hun productiviteit of loopbaanvooruitzichten. Op de Belgische arbeidsmarkt is talent schaars en verwachten werknemers steeds meer. In die context is de structuur van je organisatie misschien wel belangrijker dan het loon dat je aanbiedt. 

In ons Trendrapport: het bedrijfsleven in 2030, een samenwerking met trendwatcher Tom Palmaerts, onderzoeken we hoe organisatiestructuren moeten evolueren en wat vandaag werkt voor bedrijven die al aan dat traject begonnen zijn.

Van evenwicht tussen werk en privé naar autonomie en vertrouwen 

Vandaag gaat het gesprek tussen werknemer en werkgever over andere zaken dan in het verleden. Vroeger was het evenwicht tussen werk en privé een heet hangijzer, nu hechten werknemers meer belang aan hun autonomie. Wanneer, waar en hoe ze werken is net zo belangrijk als het aantal uren dat ze kloppen.

De meeste werknemers blijven loyaal en betrouwbaar als ze die vrijheid krijgen, binnen duidelijke grenzen. Organisaties die dat doorhebben, bouwen een bedrijfscultuur op die in het teken staat van vertrouwen in plaats van controle. Binnen dat model draait leiderschap minder om micromanagement en meer over richting geven en waarden in stand houden. ‘Cultuur als kompas’ noemen we dat in ons rapport. 

Diezelfde generatieverschuiving tekent zich af in verschillende leeftijdsgroepen en het is de moeite waard om in detail na te gaan hoe dat precies gebeurt. Zo hebben babyboomers specifieke verwachtingen rond flexibele inzetbaarheid en willen gen Z’ers vaak en op een informele manier feedback krijgen. 

People talking and enjoying a coffee together

De hybride werkplek is nog niet af

De discussie over hybride werken is nog lang niet beslecht. Bij grote Amerikaanse bedrijven zoals Amazon, J.P. Morgan en Goldman Sachs werken veel werknemers tegenwoordig weer voltijds op kantoor. Op korte termijn kan dat de teamcultuur versterken, maar vaak leidt het tot weerstand en ontslagnames. Op een krappe arbeidsmarkt blijft flexibiliteit een belangrijk concurrentievoordeel.

Ook de fysieke werkplek verandert. De open landschapskantoren van begin jaren 2000 moesten voor meer samenwerking zorgen, maar vaak hadden ze het tegenovergestelde effect. Vooral de jongere generaties zijn gevoelig voor lawaai en te veel prikkels. De werkplek van de toekomst zal eerder lijken op een doordacht ontworpen lounge dan op een eindeloze rij bureaus. Een goede akoestiek, schone lucht en ruimtes voor zowel geconcentreerd werken als hybride samenwerking zullen daarbij doorslaggevend zijn.

Mentaal welzijn is nu een strategische kwestie

Deze discussie heeft ook een dimensie die verder gaat dan structuren en beleidslijnen. De wereldwijde welzijnsscores zijn namelijk teruggezakt tot de niveaus uit de coronatijd. Vooral gen Z’ers willen meer openheid over mentaal welzijn en psychologische veiligheid, maar bijna de helft van hen zegt niet te weten hoe ze hun gevoelens moeten overbrengen aan oudere collega’s. 

Technologie kan hierbij helpen, maar het is geen alternatief voor oprechte, persoonlijke aandacht. Bedrijven die een cultuur van respect, nabijheid en menselijkheid opbouwen, creëren omgevingen waar mensen willen blijven en tot bloei komen. Dit sluit aan bij wat organisaties te winnen hebben wanneer ze naast het digitale ook investeren in de menselijke kant van werk. Dat ruimere thema komt ook diepgaand aan bod in ons rapport. 

Dit lees je in het rapport

Het onderdeel over veranderende organisatiestructuren in ons trendrapport graaft veel dieper dan alleen de bovenstaande trends. We gaan na hoe kleine, wendbare teams van vijf tot tien mensen dankzij technologie meer impact kunnen hebben dan verwacht. Zo nemen we de twee-pizza’s-regel onder de loep, net als de opkomst van ‘vibe coding’. Met die nieuwe aanpak slaagde een bedrijf erin om op twee weken tijd een app te bouwen, waarna het binnen enkele dagen miljoenen verdiende.  

We bespreken wat aan de basis moet liggen van ‘lean’ en ‘agile’ werken (tip: vereenvoudiging is het uitgangspunt, niet tools) en geven concrete do’s-and-don’ts voor bedrijfsleiders die deze overgang in goede banen moeten leiden. De kers op de taart: inzichten van de leidinggevenden bij BDO over hoe je een organisatie minder complex maakt. 

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van ons ‘Trendrapport: het bedrijfsleven in 2030’, een samenwerking tussen BDO Belgium en trendwatcher Tom Palmaerts.