Nieuwe regelgeving rond nachtarbeid

Opheffing van het algemeen verbod op nachtarbeid

Het is werknemers volgens de huidige Belgische wetgeving in principe verboden om nachtarbeid te verrichten, behoudens de beperkte wettelijke uitzonderingen. De nieuwe wet heft dit algemeen verbod op, maar behoudt wel de huidige definitie van nachtarbeid, zijnde de arbeid verricht tussen 20u en 6u. Voor arbeid tijdens die uren blijven dan ook verschillende regels en procedures gelden.

De wetgeving voorziet daarnaast in een herziening en vereenvoudiging van de procedure voor het invoeren van een arbeidsregeling met nachtprestaties. Voortaan kan zo’n regeling op twee manieren worden ingevoerd, ofwel via een collectieve arbeidsovereenkomst afgesloten met alle organisaties die vertegenwoordigd zijn in de vakbondsafvaardiging in de onderneming, ofwel door wijziging van het arbeidsreglement, ook al is er een vakbondsafvaardiging.

 

Nachtarbeid in de distributiesector en aanverwante sectoren waaronder de elektronische handel

De nieuwe wetgeving heeft in het bijzonder aandacht voor de distributiesector en aanverwante sectoren. Een onderneming maakt deel uit van de distributie- of aanverwante sector als deze voldoet aan twee cumulatieve voorwaarden. De onderneming moet enerzijds behoren tot één van de paritaire comités opgesomd door de wetgever en anderzijds minstens één van de activiteiten uitoefenen die de wetgever heeft gespecifieerd.
 

 

Er geldt op verschillende vlakken een aangepast regime binnen deze sector. Een belangrijke uitzondering op de algemene regelgeving is de definitie van nachtarbeid. Binnen de distributiesector spreekt men voortaan van nachtarbeid, wanneer arbeid wordt verricht tussen 23u en 6u.

Door deze afwijkende definiëring zullen nachtpremies slechts verschuldigd zijn voor de werknemers die actief zijn in deze sectoren voor de arbeid verricht tijdens deze uren. Let op, de nieuwe definitie heeft geen impact op werknemers die reeds in dienst waren voor 1 juni 2026.  Deze werknemers behouden de bestaande nachtpremies verbonden aan de uren tussen 20u en 6u zoals overeengekomen met de werkgever.

Voor de distributiesector voorziet het wetsontwerp in een afwijkende regeling tot invoering van een arbeidsregeling met nachtprestaties. Ondernemingen in deze sector kunnen een arbeidsregeling met nachtprestaties invoeren, hetzij via het sluiten van een collectieve arbeidsovereenkomst waarbij de ondertekening door één enkele representatieve vakorganisatie volstaat, hetzij via een wijziging van het arbeidsreglement.

 

Fiscale gevolgen

De wetgeving past de arbeidsrechtelijke definitie aan voor nachtarbeid in de distributiesector, maar er is geen gelijklopende bepaling voor de distributiesector in de fiscale wetgeving ingevoerd. Dit kan problematisch zijn voor ondernemingen binnen de distributiesector die gebruik maken van de vrijstelling van de doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor nachtarbeid die deze gewijzigde voorwaarden zou invoeren. 

Ondernemingen kunnen de vrijstelling van doorstorting bedrijfsvoorheffing voor nachtarbeid slechts toepassen voor werknemers die minstens één-derde van hun werkuren nachtarbeid verrichten (de zogenaamde “één-derde norm”). Fiscaalrechtelijk blijft nachtarbeid gedefinieerd als de uren tussen 20u en 6u en slechts de uren waarvoor een nachtpremie wordt toegekend, tellen mee in de één-derde berekening. De uren tussen 20u en 23u zullen dus enkel mee worden opgenomen in de teller van de één-derde norm wanneer ook voor deze uren daadwerkelijk een nachtpremie wordt toegekend.
 

Lees ook: Wijzigingen van diverse arbeidsbepalingen op 1 juni 2026  & Meer netto overuren in 2026?