Efficiëntie is het uitgangspunt, niet het doel
De focus op efficiëntie is begrijpelijk. Met de hulp van AI is het vandaag betrekkelijk eenvoudig om sneller te werken, routinetaken te automatiseren en je output op te schalen. Maar zodra elk bedrijf op die kar springt, is efficiëntie een elementaire verwachting en geen voordeel meer. Het enige waarmee je dan nog het verschil kunt maken, is de kwaliteit.
En dan dringen andere vragen zich op. Als bedrijven de vrijgekomen uren vullen met meer werk, loeren burn-outs om de hoek en haken steeds meer werknemers af. Dat blijkt ook uit onderzoek van de Harvard Business Review. AI zorgt niet voor minder werk, wel voor een intenser tempo. Werknemers werken sneller en nemen meer taken op zich, met cognitieve vermoeidheid en output van lagere kwaliteit als mogelijke gevolgen.
Maar als organisaties die tijd gebruiken voor opleidingen, een dieper inzicht in hun klanten of een sterkere teamgeest, wordt AI een hefboom voor welzijn en groei. In het rapport werpen we twee ogenschijnlijk eenvoudige vragen op die de moeite waard zijn om elke week te stellen: welke 15 minuten van je dag kan AI van je overnemen en wat ga je met die extra tijd doen? De tweede vraag is misschien wel belangrijker dan de eerste. Want als je daar goed over nadenkt, blijf je de concurrentie makkelijker een stapje voor.
De zorgen zijn reëel en verschillen per generatie
Niet iedereen voelt zich even goed bij de opmars van AI. Uit onderzoek van het World Economic Forum blijkt dat 35% van de gen Z’ers zich zorgen maakt over de impact van technologie. Bij de babyboomers gaat het slechts om 8%. Jongere werknemers gebruiken AI voor zowat alles en voelen de impact ervan directer, terwijl oudere generaties de neiging hebben om de gevolgen voor zich uit te schuiven.
Er is ook nog een belangrijke bedenking te maken bij dit hele fenomeen. Vandaag komt een nieuwe generatie werknemers de arbeidsmarkt op die paper na paper hebben geschreven met de hulp van AI. Wat dat op de lange termijn doet met hun analytische en kritische denkvermogen, is nog onduidelijk. En nu 37% van de werkgevers zegt liever in AI te investeren dan in jonge werknemers, bestaat er een reëel gevaar dat de expertise op middenniveau afzwakt. Net vanaf dat niveau groeien werknemers normaal door tot de senior profielen die organisaties leiden.
Maar het is niet allemaal kommer en kwel. Terwijl veel banen op de tocht staan, zullen er wereldwijd naar verwachting 170 miljoen nieuwe jobs bij komen. De echte vraag is: wanneer zullen de oude rollen verdwijnen en de nieuwe opkomen? Een groot deel van de beroepsbevolking zal zich moeten omscholen, dat lijkt nu al vast te staan.
AI staat ook niet stil
AI is al een hele tijd meer dan alleen een schrijfassistent of je digitale inboxbeheerder. De volgende stap is agentic AI: virtuele collega’s die zelfstandig taken uitvoeren, van e-mails versturen tot betalingen verwerken. Ook ontstaan er radicaal nieuwe toepassingen die veel meer kunnen dan alleen je efficiëntie opkrikken. Zo geven we in het rapport een voorbeeld van AI die als creatieve partner wordt ingezet in de bouwsector.
Tegelijkertijd heeft de technologie ook echte nadelen. Onderzoek toont aan dat meer dan de helft van de AI-antwoorden op feitelijke vragen fouten bevatten, maar dat gebruikers zelden de bron controleren. Het antwoord is overtuigend geformuleerd en dus komt de output betrouwbaar over – ook al is dat niet zo. Daarom blijft kritisch denken essentieel, vooral wanneer iemand professioneel advies van je verwacht.
En dan moeten we het nog hebben over het energieverbruik. AI draait dag en nacht, zelfs als niemand ze gebruikt. Verwacht wordt dat de datacenters in België het komende decennium aanzienlijk meer elektriciteit zullen verbruiken, grotendeels door AI. Ook de milieueffecten moet je dus meenemen in je strategische gesprek over AI, naast efficiëntie en kwaliteit.
Dit lees je in het rapport
In het hoofdstuk AI efficiency trap van ons trendrapport graven we dieper. We geven concrete voorbeelden van hoe bedrijven efficiëntie en kwaliteit tegen elkaar afwegen, net als inzichten van BDO’s CEO en Chief AI Officer over hoe wij de vrijgekomen tijd bewust investeren in diepgaander werk en klantrelaties. Ook lijsten we vijf strategische vragen op die iedere bedrijfsleider zich nu zou moeten stellen over AI.
In het rapport tonen we aan dat AI kan leiden tot werk van hogere kwaliteit, innovatievere ideeën en betere beslissingen. Maar alleen als je de juiste vragen stelt en de technologie op de juiste manier benadert.
Lees de volledige analyse
Dit artikel is geschreven naar aanleiding van ons ‘Trendrapport: het bedrijfsleven in 2030’, een samenwerking tussen BDO Belgium en trendwatcher Tom Palmaerts.
